Đèn bắt côn trùng có bắt được gián, kiến, thiêu thân?
Tác giả: Tạ Quỳnh, Nhân viên trải nghiệm và nghiên cứu sản phẩm, hơn 8 năm làm việc với đèn bắt muỗi. Cập nhật: 19/11/2026.
Đèn bắt côn trùng bắt tốt thiêu thân, bướm đêm, muỗi, ruồi, muỗi mắt và mối cánh, tức là những loài bay và bị ánh sáng kéo tới. Đèn gần như không bắt được gián và kiến, vì hai loài này chủ yếu bò dưới sàn, trong khe tối, và đi theo mùi thức ăn chứ không đi theo ánh sáng. Muốn hết gián, kiến, bạn cần dọn nguồn thức ăn, bịt khe hở và dùng bả, còn đèn chỉ là phần hỗ trợ cho côn trùng bay.
Tóm tắt nhanh:
- Đèn bắt côn trùng chỉ xử lý côn trùng bay về phía nguồn sáng, chủ yếu vào ban đêm.
- Thiêu thân, bướm đêm, mối cánh là nhóm đèn bắt được nhiều nhất, có đêm đầy khay.
- Muỗi và ruồi bắt được, nhưng hiệu quả phụ thuộc vị trí đặt đèn và ánh sáng xung quanh.
- Gián sống trong khe tối, ẩm và kiếm ăn bằng cách bò, nên đèn treo tường gần như không bắt được.
- Kiến thợ đi theo vệt mùi tới thức ăn; đèn không ảnh hưởng gì tới đàn kiến hay tổ kiến.
- Với gián và kiến, cách hiệu quả là giữ bếp sạch, đựng thức ăn kín, bịt khe hở và dùng bả.

Đèn bắt côn trùng hoạt động thế nào?
Đèn bắt côn trùng dụ côn trùng bay bằng ánh sáng, thường là tia UV, rồi giữ lại bằng quạt hút, lưới điện hoặc tấm keo dính. Vì vậy đèn chỉ bắt được loài nào bay tới đủ gần, còn loài bò dưới đất thì đèn không có cách nào chạm tới.
Vì sao côn trùng bay lại bu quanh đèn? Một nghiên cứu đăng trên Nature Communications năm 2024 quay lại đường bay 3 chiều của côn trùng quanh đèn và thấy chúng không lao thẳng vào đèn. Thay vào đó, côn trùng nghiêng lưng về phía nguồn sáng để giữ thăng bằng như khi bay dưới bầu trời, và chính phản xạ này làm chúng bay vòng mãi quanh bóng đèn. Đèn bắt côn trùng tận dụng đúng hành vi đó: côn trùng bị kẹt quanh đèn sẽ bị quạt hút hoặc keo giữ lại.
Bạn có thể đọc kỹ hơn về cơ chế này trong bài cơ chế bắt muỗi bằng ánh sáng.
Đèn bắt côn trùng bắt được những loài nào?
Bảng dưới đây tóm tắt khả năng của đèn với các loài côn trùng hay gặp trong nhà ở Việt Nam, và cách xử lý nên ưu tiên cho từng loài.
| Loài | Đèn bắt được không? | Lý do | Cách xử lý nên ưu tiên |
|---|---|---|---|
| Thiêu thân, bướm đêm | Bắt rất tốt | Bay đêm, bị ánh sáng giữ lại quanh đèn | Đèn bắt côn trùng, giảm đèn sáng ngoài hiên |
| Mối cánh | Bắt tốt khi mối bay đàn | Một số loài mối bay lúc chập tối và bị đèn thu hút | Đèn giúp gom mối cánh, nhưng phải kiểm tra tổ mối trong nhà |
| Muỗi | Bắt được | Bị UV dụ, hiệu quả phụ thuộc vị trí đèn | Đèn ở góc tối, lưới cửa, dọn nước đọng |
| Ruồi, muỗi mắt | Bắt được | Bay và bị UV thu hút, nhất là trong nhà | Đèn bẫy dính, giữ rác kín |
| Kiến cánh | Thỉnh thoảng | Chỉ bay khi giao phối, số lượng ít | Tìm và xử lý tổ kiến |
| Gián | Hầu như không | Bò, trốn trong khe tối, ẩm | Vệ sinh, bịt khe, bả gián, bẫy keo đặt sàn |
| Kiến thợ | Không | Bò theo vệt mùi tới thức ăn | Lau sạch vệt kiến, đựng đồ ăn kín, bả kiến |
Đèn bắt muỗi có bắt được gián không?
Đèn bắt muỗi gần như không bắt được gián. Theo tài liệu hướng dẫn quản lý gián trong nhà của Chương trình IPM Đại học California (UC IPM), gián chủ yếu hoạt động về đêm và khi không đi kiếm ăn thì trú trong các khe ẩm, tối. Gián di chuyển bằng cách bò dọc chân tường, gầm tủ, gầm bồn rửa, nên đèn treo trên tường hoặc đặt trên kệ không nằm trên đường đi của chúng.
Đôi khi bạn sẽ thấy một vài con gián bay hoặc rơi vào khay đèn, nhưng con số này không đáng kể so với đàn gián đang sống trong nhà. Dùng đèn để diệt gián chỉ làm bạn yên tâm sai chỗ.

Vậy xử lý gián thế nào cho hiệu quả?
UC IPM khuyên kết hợp nhiều cách, vì chỉ dùng thuốc thôi sẽ không giải quyết được gián:
- Đựng thức ăn trong hộp kín như hũ thủy tinh, hộp nhựa có nắp.
- Sửa chỗ rò rỉ nước, lau khô khu bồn rửa vì gián cần ẩm.
- Bịt kín khe nứt, lỗ hở để gián không vào nhà.
- Dùng bả gián, đây là loại thuốc chính UC IPM khuyên dùng cho gián.
- Đặt bẫy keo dưới sàn, sát chân tường để phát hiện và theo dõi số gián.
Hướng dẫn chi tiết hơn có trong bài 7 cách diệt gián hiệu quả trên Vua Bắt Muỗi.
Đèn bắt côn trùng có bắt được kiến không?
Đèn bắt côn trùng không bắt được kiến thợ, loại kiến bò thành hàng trên bàn bếp. Kiến thợ tìm đường bằng vệt mùi và đi tới nơi có thức ăn, nước. UC IPM ghi nhận kiến thường vào nhà để tìm thức ăn, nước, hơi ấm và chỗ trú, không phải vì ánh sáng.
Trường hợp duy nhất đèn có thể bắt được kiến là kiến cánh. Theo UC IPM, kiến cánh là kiến đực và kiến cái rời tổ thành đàn lớn khi trời ấm để giao phối. Lúc đó vài con có thể bay vào đèn, nhưng bắt kiến cánh không làm tổ kiến biến mất.

Cách xử lý kiến trong nhà
- Lau sạch hàng kiến bằng khăn và nước xà phòng ngay khi thấy, để xóa vệt mùi.
- Dọn vụn thức ăn, dầu mỡ, nước đổ; đựng đường, bánh kẹo trong hũ kín.
- Trét kín khe nứt quanh chân tường, khung cửa nơi kiến đi vào.
- Dùng bả kiến, ưu tiên đặt ở ngoài nhà. UC IPM cho biết bả là cách dùng thuốc được khuyên trong hầu hết trường hợp, còn xịt thuốc trong nhà không ngăn được kiến tiếp tục vào.
Xem thêm bài 8 cách diệt kiến đơn giản nếu nhà bạn đang bị kiến nhiều.
Thiêu thân, mối cánh: đèn bắt được nhiều nhất
Thiêu thân, bướm đêm và mối cánh là những loài đèn bắt côn trùng bắt được nhiều nhất. Ở Việt Nam, những đêm sau cơn mưa đầu mùa thường có đàn côn trùng có cánh bu kín bóng đèn, nhiều người gọi chung là thiêu thân, trong đó có không ít mối cánh.
Theo tài liệu về mối của UC IPM, mối Formosa (Coptotermes formosanus) bay đàn lúc chập tối và bị đèn thu hút. Không phải loài mối nào cũng như vậy, nhưng khi đã thấy mối cánh bu quanh đèn trong nhà thì đó là dấu hiệu nên kiểm tra khung gỗ, cửa, tủ, vì tổ mối có thể ở gần.

Dùng đèn thế nào khi thiêu thân, mối cánh bay nhiều?
- Tắt bớt đèn chiếu sáng ngoài hiên và cửa sổ để côn trùng không bị kéo về phía nhà.
- Bật đèn bắt côn trùng ở hiên hoặc sân, cách xa cửa ra vào, để đàn côn trùng tập trung về đó.
- Đóng cửa sổ, cửa lưới khi trời vừa tối, nhất là sau cơn mưa.
- Chọn đèn có khay chứa đủ lớn hoặc tấm keo dễ thay, vì có đêm đèn bắt rất nhiều.
Muỗi và ruồi thì sao?
Đèn bắt côn trùng bắt được muỗi và ruồi, nhưng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào cách đặt đèn. Muỗi bị cạnh tranh bởi mùi cơ thể người và các đèn chiếu sáng khác, nên đèn cần đặt ở góc tối, tránh xa đèn trần. Muỗi vằn đốt ban ngày cũng ít bị đèn UV hút hơn muỗi đêm. Nếu đèn ở nhà bạn bắt toàn thiêu thân mà ít muỗi, hãy đọc bài đèn bắt muỗi không bắt được muỗi để tìm nguyên nhân.
Với ruồi trong bếp, quán ăn, đèn bẫy dính thường hợp hơn vì không làm văng xác côn trùng.
Chọn đèn bắt côn trùng theo loài bạn gặp
Hãy chọn đèn theo loài côn trùng bay chính trong không gian của bạn, còn gián và kiến thì xử lý riêng bằng vệ sinh và bả.
- Hiên, sân, ban công nhiều thiêu thân, mối cánh: đèn chống nước đặt ngoài trời, khay chứa lớn.
- Phòng ngủ, phòng khách có muỗi: đèn quạt hút hoặc bẫy dính, chạy êm.
- Bếp, quán ăn có ruồi: đèn bẫy dính để xác côn trùng không rơi vãi.
Các mẫu đèn cho từng không gian có tại danh mục đèn bắt côn trùng của Vua Bắt Muỗi.
Câu hỏi thường gặp
Đèn bắt côn trùng có diệt được gián không?
Hầu như không. Gián bò và trốn trong khe tối, ẩm nên rất ít khi tới gần đèn. Để diệt gián, hãy giữ bếp khô sạch, đựng thức ăn kín, bịt khe hở và dùng bả gián.
Vì sao đèn bắt được rất nhiều thiêu thân nhưng ít muỗi?
Thiêu thân và các loài bướm đêm bị ánh sáng giữ lại rất mạnh, còn muỗi đi theo cả mùi cơ thể người. Đặt đèn ở góc tối, tránh xa đèn chiếu sáng và cửa sổ sẽ giúp đèn bắt được nhiều muỗi hơn.
Mối cánh bay vào đèn trong nhà có đáng lo không?
Nên để ý. Một số loài mối bay đàn lúc chập tối và bị đèn thu hút, và mối cánh xuất hiện nhiều trong nhà có thể là dấu hiệu có tổ mối gần đó. Hãy kiểm tra đồ gỗ, khung cửa và gọi đơn vị chuyên xử lý mối nếu thấy dấu vết.
Đèn bắt côn trùng có bắt được kiến cánh không?
Có thể bắt được vài con khi kiến cánh bay ra giao phối, nhưng không đáng kể. Bắt kiến cánh không xử lý được tổ kiến, nên vẫn cần tìm tổ và dùng bả kiến.
Cần tư vấn chọn đèn bắt côn trùng?
Nếu nhà bạn bị thiêu thân, muỗi hay ruồi làm phiền mỗi tối, một chiếc đèn đặt đúng chỗ sẽ giảm rõ côn trùng bay mà không cần phun thuốc. Xem các mẫu tại danh mục đèn bắt côn trùng hoặc gọi hotline, nhắn Zalo trên web để Vua Bắt Muỗi tư vấn theo không gian và loại côn trùng bạn đang gặp.
Nguồn tham khảo
- Fabian và cộng sự (2024) – Why flying insects gather at artificial light, Nature Communications
- UC IPM – Cockroaches (Pest Notes)
- UC IPM – Ants (Pest Notes)
- UC IPM – Subterranean and Other Termites (Pest Notes)
Về tác giả

Tạ Quỳnh – Nhân viên trải nghiệm và nghiên cứu sản phẩm tại Vua Bắt Muỗi. Quỳnh có hơn 8 năm làm việc trong lĩnh vực đèn bắt muỗi, am hiểu kỹ thuật và cách sử dụng từng loại đèn, từ đèn gia đình đến đèn cho nhà hàng và nhà xưởng.
